Schonere lucht voor haven en regio

Binnenvaart gestart, nu de zeeschepen nog

57   06 2007

De scheepvaart kan meer bijdragen aan een betere kwaliteit van de lucht. Wet- en regelgeving worden al aangetrokken. Maar laten de actoren in de zee- en binnenvaart vooral zélf kansen aangrijpen. Aldus een conclusie uit een bijeenkomst over luchtkwaliteit.

Meer logistieke efficiency. Dat zouden alle betrokkenen in de scheepvaart de komende tijd moeten nastreven. En ROM-Rijnmond kan een rol spelen bij een gezamenlijke aanpak, zeggen deelnemers: bij het aan elkaar koppelen van individuele belangen, de broodnodige ketenaanpak meer vaart geven.
Circa 25 beslissers en deskundigen uit de binnenvaart en de zeevaart ontmoetten elkaar op 2 maart voor een reflectiebijeenkomst over scheepvaart en luchtkwaliteit. Jan Laan, directeur van ROM-Rijnmond: ‘De urgentie voor betere luchtkwaliteit is hoog. We moeten alles doen wat in ons vermogen ligt om maatregelen in te voeren. Luchtkwaliteit maakt deel uit van de economische realiteit. Het algemeen belang en de marktontwikkeling lopen deels parallel.’

Pieter Struijs

Goed op weg

Pieter Struijs, directeur Infrastructuur en Maritieme Zaken van het Havenbedrijf Rotterdam: ‘We doen al veel aan luchtkwaliteit. We bereiken resultaten, bijvoorbeeld ook op het gebied van fijn stof. Daar zijn we goed op weg om de beide normencriteria die hiervoor gelden, te halen. De bijdrage van de totale scheepvaart aan NOx neemt weliswaar nog toe, maar zal binnenkort wel afnemen, verwacht ik. Het oplossen van knelpunten rond luchtkwaliteit is niet eenvoudig, omdat de normen en modellen steeds veranderen. Een goede definitie van de knelpunten is daarom al een probleem op zich geworden. Voor de lange termijn is onze missie: maatschappelijk verantwoord ondernemen, een leefbare en een bereikbare haven. We besteden daar veel aandacht aan. Zo wordt een mondiaal vrij unieke eis aan duurzaamheid gesteld bij de tender voor de uitgifte van terreinen op Maasvlakte 2. Hoogstens 35 procent van de vracht naar het achterland mag over de weg gaan, het merendeel moet met het binnenschip of over het spoor.’
‘De A15 is de slagader van het haven- en industriegebied en er ontstaat een hartinfarct zodra ergens een vrachtauto omslaat. Maar buiten de periode van 8 uur ‘s ochtends tot 8 uur ‘s avonds is er ruimte genoeg. Long Beach, de grootste containerhaven aan de Amerikaanse westkust, heeft een zware heffing ingevoerd voor wie op drukke tijden overdag toch naar de terminals wil. Het effect: een toename met dertig procent van het vrachtverkeer in de daluren. Een containertransferium voor de overstap weg-water, aan de rand van de regio of meer landinwaarts, willen wij als Havenbedrijf graag meefinancieren. Ook differentiatie van havengeld zie ik als een mogelijkheid om ons doel te bereiken. Het voorstel is om het binnenvaarttarief in 2010 met tien procent te verhogen, maar voor schone schepen geldt die verhoging niet.’

Leen Schipper

800 duizend euro besparen

Leen Schipper is manager van een vereniging (ELV) en een coöperatie in de binnenvaart (PTC) met bij elkaar 150 schepen: ‘We kunnen jaarlijks 800 duizend euro besparen aan brandstof wanneer we overgaan op aardgas (LNG) bij een deel van de vloot, zo’n 65 schepen. In principe kunnen we morgen de eerste motor inbouwen. Hier ligt een grote kans om milieuhinder fors te verminderen. Dit vereist een efficiënte NoNox-motor die voldoet aan toekomstige milieueisen. Maar we hebben nog lang niet alles opgelost. Zo wachten we op toestemming van de inspectie, want de wet en regelgeving kent de aardgasboot niet. Een vraagstuk is ook: hoe krijg je LNG in het land en aan boord? Bunkeren bij een van de terminals is het beste. Wat voor tanks heb je nodig? Ze vragen twee keer zoveel ruimte als die voor diesel, maar aardgas is een veel lichter en goedkoper spul. Ik ben er optimistisch over dat het lukt.’

Zelf actie ondernemen

Strengere regelgeving stimuleert de transitie. Zo moet de uitstoot van zwavel op de Noordzee in november 2007 zijn gehalveerd, in 2010 volgt weer een stap. Er is consensus over drie trends: de overstap van vervoer over de weg naar die over het water neemt een hoge vlucht, de wereldhandel groeit explosief, en scherpere milieuregels stimuleren innovaties. Johan Groenewold, directeur van de Verenigde Tankrederij, signaleert dat motorfabrikanten niet in staat zijn om op tijd machines te leveren die voldoen aan de milieueisen. Groenewold is bezig zwavelloze gasolie op zijn schepen te introduceren: ‘De sector moet zelf actie voor betere luchtkwaliteit ondernemen’, zegt hij. ‘Maar dan moet de overheid de kosten wel compenseren. Bijvoorbeeld door minder havengeld te vragen.’

Ketenaanpak

Ellen Verkoelen, directeur Milieufederatie Zuid-Holland, pleit voor een ketenaanpak: ‘Je moet natuurlijk bij de bron beginnen omdat je daarmee de meeste winst behaalt. Maar het verbeteren van alle schakels van de keten is zeker de moeite waard. Hierbij geldt wel dat er massa nodig is. Hoe meer volume wordt vervoerd over water, hoe eerder het interessant is om hierin daadwerkelijk te innoveren, want er is een grotere markt. En wanneer je met volle schepen vaart, bespaar je op alles.’ Verkoelen is positief over het plan een containertransferium aan te leggen voor de overstap van weg op water. Wie argumenten meetelt van luchtkwaliteit, naast economische en logistieke argumenten, kan eerder de onrendabele top financieren.’

Snel tot de kern

Peter Mollema, hoofd Strategie infrastructuur en maritieme zaken van Havenbedrijf Rotterdam: ‘De binnenvaart is proactief, ik heb daar veel bewondering voor. Maar ook de zeevaart moet hierin gaan investeren, er is nog veel te doen. De binnenvaart heeft een goede basiskennis ontwikkeld, is goed bezig kansen te pakken. Een initiatief als van Schipper van de ELV vind ik prima. Binnen het Regionaal Actieprogramma Luchtkwaliteit van ROM-Rijnmond onderzochten we al de potenties van LNG. Luchtkwaliteit blijft voor ons belangrijk.’ ‘We moeten snel tot de kern komen: wat zijn de echte knelpunten en hoe kunnen we effectief winst behalen? De laatste twee jaar is duidelijk geworden dat we nog zorgvuldiger dan voorheen kennis met elkaar moeten delen. Er is antwoord nodig op cruciale vragen zoals: welke schone technologie is bewezen beschikbaar, en kan reëel wat vervangen? En hoe onderscheid je een vies schip van een schoon schip? Ik pleit voor een snelle en heldere discussie om te voorkomen dat iedereen op elkaar zit te wachten.’

Na de conferentie op beheerboerderij Ackerdijk

naar boven