Het idee voor een Duurzame Weg is ontstaan naar aanleiding van wensen om in Pernis de geluidshinder tegen te gaan en de luchtkwaliteit te verbeteren bij de tunnelmond van de A4. Op 30 november en op 4 december ging een groep deskundigen aan de slag met deze en drie andere Rotterdamse knelpunten voor de contra-expertise Duurzame Weg. Alle gegevens zijn getoetst. Per gebied werd de glazen overkapping ingetekend op luchtfoto’s.
Karlien Stroeve van het Ingenieursbureau van Gemeentewerken Rotterdam en projectleider Duurzame Weg, leidde deze meetings. Op 20 november steekt een aantal experts de koppen bij elkaar om gegevens te toetsen. Constructeurs, milieudeskundigen, een verkeerspsycholoog, een lichtdeskundige en anderen buigen zich over de materie. Tijdens de benchmark worden vier situaties met elkaar vergeleken: een weg op maaiveld, een tunnel, de Duurzame Weg en een weg met lucht- en geluidsschermen.
De bijeenkomst start met de presentatie van de Duurzame Weg door László Vákár van ingenieursbureau Movares, bedenker van het concept. Daarna gaan experts in drie verschillende groepen aan de slag.. Een groep buigt zich over constructies en kosten, een tweede groep concentreert zich op veiligheid en het derde gezelschap neemt het thema milieu onder de loep.
Aandachtspunten
Uit deze sessies blijkt dat de warmtewinning die Movares als voordeel schetst in Rotterdam anders uitpakt. “De warmte die in de weg vrijkomt, is te koud om te gebruiken voor stadsverwarming”, zegt de projectleider in een terugblik “Dan moet je dat eerst nog verder opwarmen. Daarbij heeft Rotterdam al stadsverwarming van warmte die vrijkomt bij de afvalverwerking, dus de weg geeft op dat vlak geen toegevoegde waarde.”
Ook is nader onderzoek naar de opvang van stikstofoxiden en fijn stof aan het einde van de tunnelmond nodig.
Stroeve: “Voor bepaalde gebieden in Rotterdam zijn afspraken gemaakt over de luchtkwaliteit. Zorgen de koolstoffilters en elektrostatisch geladen lamellen voor voldoende schone lucht op die plekken?”
“Waar we niet aan hebben gedacht, zijn vogels en insecten”, zegt Stroeve, “Eén van de deelnemers vertelde dat vogels een tunnel invliegen, maar dan hun weg terug niet meer vinden.”
Situatieschets vier locaties
Op vier december kijken een architect, stedenbouwkundige, landschapsarchitect, milieudeskundige, verkeersdeskundige en anderen samen per locatie hoe de Duurzame Weg er uit kan zien op vier Rotterdamse knelpunten waar de luchtkwaliteit onder de norm zit en de geluidshinder te hoog is. Per locatie tekent de architect de Duurzame Weg op luchtfoto’s in, terwijl er druk gediscussieerd wordt over de mogelijkheden op die specifieke plek, maar ook over de nadelen ervan.
De situatie in Pernis is de aanleiding voor de contra-expertise. Juist deze locatie is uniek in Rotterdam. Er zijn namelijk drie verschillende factoren van invloed op de leefbaarheid in het dorp. Naast de overlast van de A4 zorgen het scheepvaartverkeer en de industrie ook voor veel geluidshinder en luchtvervuiling. Wanneer door de aanleg van de Duurzame Weg de verkeersoverlast afneemt, kan het zijn dat het zwaardere geluid met de lagere frequentie van schepen de overhand neemt.
“Het inwoneraantal van Pernis zakt al jaren en stijging zou goed zijn voor de leefbaarheid van het dorp”, licht Gijs Gijzendorffen, secretaris van ROM-Rijnmond en procesbegeleider van de contra-expertise, toe, “Daarom moet er sowieso een oplossing worden gevonden. Om de luchtkwaliteit te verbeteren en geluidshinder tegen te gaan, moet je geluidsschermen van zeven of acht meter hoog plaatsen. Hebben die hoge schermen hetzelfde effect als de Duurzame Weg?”
Zichtbaar
De situatie bij een andere plek, de ’s Gravendijkwal, ligt anders. “Het contact van de ene naar de andere kant van de straat ben je kwijt met een glazen overkapping”, merkt stedenbouwkundige Arjen Knoester op. “Er is nu oogcontact en dat is heel belangrijk voor bewoners. Bij de Duurzame Weg kijk je tegen de bolling van het glas aan.”
“Je kunt hier ook een hybride vorm van de Duurzame Weg aanleggen”, suggereert hij. “Bepaalde stukken maak je van glas, andere delen van ander materiaal.”
Verder is het de vraag of op deze locatie energiewinning via zonnepanelen lucratief is. De weg loopt van noord naar zuid, waardoor je zonlicht minder goed opvangt.
Het gezelschap kijkt naar de volgende locatie: “Het gebied rond de A20 Noord is nu wat rommelig ingericht”, aldus landschapsarchitect Albert van Eer. “Maar door de aanleg van een Duurzame Weg kun je uit deze locatie veel meer halen.”
Naast de ontwikkeling van woningen, die door de glazen overkapping direct langs de weg zouden kunnen worden gebouwd, blijft het ook een aantrekkelijke plek voor bedrijven. Alhoewel, juist bedrijven vestigen zich langs de snelweg, omdat ze daar in het oog springen en reclame maken. Met een overkapping over de weg is gevelreclame juist minder goed te zien.
Ook oppert een van de aanwezigen om de kap over te laten lopen in een stationsgebouw.
“We kunnen hier bouwen juist door de aanleg van de Duurzame Weg”, vat Stroeve het gesprek samen, “Het wordt een heel ander gebied met veel potentie.”
Wat gebeurt er met de luchtcirculatie als er afritten en daarmee extra openingen komen? Dat punt komt ter sprake bij de vierde potentiële landing van het plan, de Maastunnelmond. Juist die circulatie is nodig voor de luchtverversing en zo cruciaal voor het slagen van dit concept. De effectiviteit van de circulatie is minder wanneer er openingen zijn.
Op schema
De studie zit in de afrondingsfase. In februari presenteert Stroeve haar rapport aan de wethouders Baljeu, Harbers en Karakus en aan de wijkraad Pernis.