Knap het waterfront op en ontwikkel daar meer activiteit. Bouw een overkapping op de snelweg, maar dan wel met meerdere functies. Plaats meters die precies de kwaliteit van lucht en geluid ter plekke tonen. Deze en nog veel meer oplossingsrichtingen kwamen naar voren op 5 juni 2008. In het tweede kennisatelier over de luchtkwaliteit, de leefbaarheid en het imago van Pernis zetten betrokkenen en deskundigen de meest kansrijke ideeën op een rij.
“We zouden al een stap verder zijn wanneer Shell Pernis voortaan Shell Rotterdam gaat heten”, grapt wijkraadvoorzitter Cor van der Kemp aan het begin van de bijeenkomst. “Ons imago verbetert dan in één keer”. Vervolgens houden ruim twintig deelnemers zich vier uur lang intensief bezig met de vraag: wat zijn oplossingen voor Pernis als het gaat om de thema’s ‘Lucht’, ‘Leven’ en ‘Imago’? Ruim na de klok van vijf uur bestaat de oogst uit ideeën voor zowel de kortere als voor de langere termijn.
Het atelier, tweede in een serie, heeft de meest interessante richtingen voor vervolgstappen in beeld gebracht. “De bijeenkomsten dienen als voeding voor een conferentie van bestuurders in december,” zegt Gijs Gijzendorffen, secretaris van ROM-Rijnmond en organisator van de ateliers. Hij geeft het perspectief aan: “De Wijkraad Pernis presenteert dan maatregelen die realiteitszin hebben en die haalbaar zijn qua kosten en tijd.”
Onder leiding van Erik op ten Berg en Jeroen van der Weide van het Centrum voor de Ontwikkeling van het Creatief Denken (COCD) doordenken groepjes deelnemers, in verschillende brainstormrondes, zo veel mogelijke ideeën en presenteren dit naar anderen. Ze gaan eerst de breedte in en dan de diepte. Later worden slagen gemaakt om te komen tot prioriteiten. Zo kiest uiteindelijk elke deelnemer een top tien van kansrijke oplossingen.
De opgaven die op tafel liggen, hebben betrekking op de volgende kernvragen: hoe kan zoveel mogelijk de verontreiniging, veroorzaakt door de A4 (luchtkwaliteit, geluid) worden verminderd? En omgekeerd, hoe kan Pernis juist maximaal profiteren van deze weg? Daarnaast: hoe wordt Pernis de mooiste buitenwijk van Rotterdam (‘Parkwijk’) en hoe kun je bewoners meer betrekken bij leefbaarheidvraagstukken? Tot slot: hoe krijgen we Pernis in het middelpunt van de nationale belangstelling?
“Het verkeer de lucht uit”
Verwarm het dorp met afvalwarmte van de weg en met zonlicht. Met deze energiebronnen profiteert Pernis juist van de A4, in plaats van er vooral last van te hebben. Deze aanbeveling komt uiteindelijk twaalf keer naar voren binnen de persoonlijke top tien van deelnemers en scoort daarmee het hoogst.
Organiseer een prijsvraag onder bewoners die de leefbaarheid verbeteren en reserveer geld om het winnende plan uit te voeren. Deze aanbeveling noemen deelnemers tien keer.
Het herinrichten en ontwikkelen van het waterfront, zoals met een strand, jachthaven en horeca, is nummer drie (negen keer). Onder meer daarmee zou je van Pernis de mooiste buitenwijk van Rotterdam kunnen maken.
Het verder ontwikkelen van deze locatie (‘dorp aan de rivier’), met goede verbinding per waterbus en met een opvallende, bijzondere architectuur wordt ook veel genoemd. Maak dit stukje Pernis schoon en open. Zorg voor woningen die ook toegankelijk zijn voor Pernissers die willen starten op de woningmarkt, zeggen sommigen.
Maak meer gebruik van de unieke omgeving van Pernis, zoals industrie en haven. En betrek het bedrijfsleven daarbij. Dat wordt negen keer naar voren gehaald als een gouden tip voor een beter imago.
Innovatieve overkapping als pilot
Het overkappen van de snelweg wordt vaak genoemd: doe het op een innovatieve manier, met onder meer luchtbehandeling. En pas dubbel ruimtegebruik toe ten behoeve van extra groen, sport en recreatie. Groen vormt een goed middel als compensatie, zegt één van de aanbevelingen. Maar ook een watergordijn maken, dat fijnstof kan vangen, wordt genoemd. Het instellen van een milieuzone of een tachtig kilometerregeling, zoals in Overschie, wordt gesuggereerd. Pernis biedt mogelijkheden als proeftuin voor het gebruik van innovaties op het gebied van luchtkwaliteit en leefbaarheid. Door hiervan een pilot te maken, raken wellicht meerdere financiers geïnteresseerd.
De toegankelijkheid van Pernis kan een stuk beter. Zowel per auto als vanaf het, op zich wel gunstig gelegen, metrostation. Culturele- en andere evenementen, om positieve bekendheid van het dorp te stimuleren, bieden kansen. De omgeving leent zich er voor, omdat er veel ongebruikte ruimte is. Neem Pernis op in het programma van de Wereldhavendagen, of organiseer er elk jaar een soort Oerol-festival. Een dagvullend programma voor bezoekers wordt genoemd. Om de bewoners te betrekken, zijn de scholen belangrijk: “Laat leerlingen maar met de pen aan het ontwerpen slaan”, wordt gezegd. En: “Wanneer je in de klas onderwerpen behandelt, dan komt de boodschap pas goed over bij de ouders en de grootouders.”
Anderen zien daarnaast kansen om oude en nieuwe Pernissers beter aan elkaar te verbinden. Door hun elkaar’s verhalen te laten vertellen, de pioniersgeest van vroeger te verbeelden: nú nog is er een bloeiend verenigingsleven.
Maak de leefbaarheid transparant door meters te plaatsen die aangeven hoe het is gesteld met de kwaliteit van lucht en geluid, is een ander voorstel. Rond Schiphol bestaan zulke displays. Dan weet iedereen hoe het is gesteld, en hoe het verbetert. De bewoners zouden ook zelf kunnen gaan meten.
De komende maanden worden de aangedragen ideeën tegen het licht gehouden en nadere voorstellen voorbereid. In september volgt nog een atelier en in december beslissen bestuurders over een pakket maatregelen.